ถ้าพูดแบบตรงไปตรงมา ทุนเรียนต่ออังกฤษมีทั้งสำหรับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก แต่โอกาสและรูปแบบจะไม่เท่ากัน โดยทั่วไป
ปริญญาตรี มักจะเป็นทุนแบบส่วนลดจากมหาวิทยาลัยหรือ merit scholarship มากกว่า
ส่วน ปริญญาโท จะมีทั้งทุนเต็ม ทุนบางส่วน และทุนรัฐบาลที่เด่นชัด
ขณะที่ ปริญญาเอก มักมีโอกาสเจอทุนเต็มจาก research funding หรือองค์กรเฉพาะทางมากขึ้น

ดังนั้น ถ้าจะเลือกทุน ไม่ควรเริ่มจากคำถามว่า “มีทุนอะไรบ้าง” อย่างเดียว แต่ควรเริ่มจาก “เรากำลังสมัครระดับไหน” และ “ตอนนี้ตัวเราเหมาะกับทุนประเภทใด”

Chevening เป็นหนึ่งในทุนที่คนไทยรู้จักมากที่สุด เพราะเป็น ทุนรัฐบาลสหราชอาณาจักร ที่สนับสนุนการเรียน ปริญญาโทแบบ 1 ปี ในมหาวิทยาลัยทั่วสหราชอาณาจักร และเป็นทุนแบบ fully funded ที่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายหลักค่อนข้างครบ

จุดสำคัญของ Chevening คือ ไม่ใช่ทุนที่ดูแค่เกรดหรือภาษา แต่ดูภาพรวมของผู้สมัครว่าเคยทำอะไรมาแล้ว มีผลกระทบต่อคนรอบตัวหรือองค์กรอย่างไร และหลังเรียนจบจะนำความรู้กลับไปต่อยอดอย่างไร ดังนั้นแม้จะเป็นทุนดัง แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกคน

จากข้อมูลบนเว็บไซต์ทางการ ตอนนี้หน้า scholarships ระบุว่า applications are now closed
Timeline ปกติของ Chevening จะเริ่มรับสมัครราว สิงหาคม และปิดประมาณ พฤศจิกายน ดังนั้นถ้าเล็งรอบถัดไป ก็ควรเริ่มเตรียม essay และ profile ก่อนเปิดรับจริงหลายเดือน

GREAT Scholarships เป็นทุนที่ practical มากสำหรับคนไทย เพราะเป็นทุนที่ Thailand มีสิทธิ์สมัคร และเว็บไซต์ Study UK ระบุชัดว่าในปีการศึกษา 2026–27 โครงการนี้มี มากกว่า 140 ทุนจากมากกว่า 60 มหาวิทยาลัย โดยให้ £10,000 สำหรับหลักสูตร one-year Taught postgraduate courses

จุดแข็งของ GREAT คือเป็นทุนที่ “มีโอกาสได้” มากกว่าทุนเต็มหลายตัว เพราะไม่ต้องแข่งขันในระดับเดียวกับ Chevening และมักผูกกับมหาวิทยาลัยที่เข้าร่วมโดยตรง สิ่งที่ควรทำคือเช็กหน้าประเทศไทยของโครงการ แล้วดูว่ามหาวิทยาลัยไหนเปิดให้คนไทยสมัครในรอบ 2026–27

ช่วงสมัครของ GREAT จะไม่ตายตัวเท่าทุนรัฐบาล เพราะขึ้นกับแต่ละมหาวิทยาลัย แต่โดยทั่วไปมักผูกกับรอบ admission ของมหาวิทยาลัย จึงมักเริ่มเห็นประกาศและ deadline ชัดขึ้นในช่วงต้นปีถึงกลางปี

Commonwealth Scholarships เป็นทุนที่หลายคนเคยได้ยินชื่อ แต่จริง ๆ แล้วมีเงื่อนไขเฉพาะพอสมควร จากข้อมูลของ Study UK ผู้สมัครต้องเป็นพลเมืองหรือผู้พำนักถาวรของประเทศในเครือ Commonwealth ต้องมีวุฒิระดับปริญญาตรีอย่างน้อยเทียบเท่า upper second class (2:1) และหากสมัครระดับ PhD ก็ต้องมีวุฒิ Master’s degree ที่เหมาะสม ด้วย

ทุนนี้เหมาะกับคนที่มีเป้าหมายชัดเจนในระดับบัณฑิตศึกษา และ profile พร้อมด้านวิชาการ แต่ไม่ใช่ทุนที่เหมาะกับทุกเคส

ถ้าพูดถึง “ทุนที่นักเรียนไทยได้จริงบ่อยที่สุด” หมวดนี้น่าจะใกล้ความจริงที่สุด เพราะมหาวิทยาลัยในอังกฤษจำนวนมากมีทุนสำหรับนักศึกษาต่างชาติอยู่แล้ว และใช้เงื่อนไขที่จับต้องได้กว่า เช่น GPA, personal statement, portfolio หรือคุณสมบัติเฉพาะ

ไม่ต้องรอทุนใหญ่เสมอไป บางครั้งการได้ทุนส่วนลดจากมหาวิทยาลัย 20–30% ร่วมกับการวางแผนงบดี ๆ ก็เพียงพอที่จะทำให้การไปเรียนต่ออังกฤษ “เป็นไปได้” แล้ว

ทุนประเภทนี้มักไม่ได้เป็น “ทุนรัฐบาลใหญ่” แต่เป็นทุนที่มหาวิทยาลัยใช้คัดเลือกผู้สมัครจาก ศักยภาพส่วนตัว มากกว่า โดยอาจดูจาก GPA, essay, personal statement, portfolio หรือการประกวดเฉพาะกิจ

ความน่าสนใจของทุนแบบนี้คือ คนไทยมีโอกาสได้จริงถ้าเตรียมเอกสารดี เพราะหลายรอบไม่ได้แข่งขันในวงกว้างเท่าทุนระดับประเทศ

ทุนหมวดนี้ไม่ใช่ชื่อทุนกลางของทั้งประเทศ แต่เป็นทุนหรือ benefits ที่มหาวิทยาลัยบางแห่งผูกกับบทบาทของผู้รับทุน เช่น เป็น student ambassador, ช่วยงานกิจกรรม, หรือมีส่วนร่วมกับงานสื่อสารของมหาวิทยาลัย

ตัวอย่างคือ UWE Bristol ระบุว่า recipients ของบาง scholarship ต้องทำ ambassadorial activity ให้มหาวิทยาลัยตลอดช่วงเรียน ดังนั้นถ้าชอบทางนี้ ควรดูหน้า scholarship ของมหาวิทยาลัยนั้นแบบ case by case

ทุนอีกแบบที่ควรรู้ไว้คือทุนที่มาในรูป “การแข่งขันพิเศษ” เช่น ส่งวิดีโอ pitch, project proposal หรือ creative application ซึ่งอาจไม่ได้เปิดทุกปี แต่มีจริงในมหาวิทยาลัยบางแห่ง

ตัวอย่างคือ Edinburgh Napier เคยมี Destination Edinburgh Scholarship ที่ให้ผู้สมัครส่งวิดีโอ pitch เพื่อแข่งขันชิงทุนเต็มค่าเรียน ดังนั้นถ้าคุณมีจุดแข็งด้านการสื่อสาร การเล่าเรื่อง หรือ portfolio ที่ต่างจากคนอื่น หมวดนี้ก็เป็นอีกทางที่ไม่ควรมองข้าม

ในมุมของทุน การสนับสนุนจากหน่วยงานไทยหรือทุนรัฐบาลไทย สามารถครอบคลุมการไปเรียนต่างประเทศได้ทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก แต่จะมีข้อผูกพันและเงื่อนไขการกลับมาทำงานตามที่ต้นสังกัดหรือโครงการกำหนด